Cukrzyca, szczególnie gdy pojawia się w dzieciństwie lub w okresie dorastania, zmienia codzienne życie zarówno danej osoby, jak i najbliższych. Codziennie trzeba pamiętać o pomiarach glikemii, podawaniu insuliny, posiłkach i aktywności fizycznej. Z czasem te czynności stają się częścią rutyny, ale nie oznacza to, że przestają być obciążające. Rozwój technologii sprawia, że część tych codziennych obowiązków można dziś znacznie uprościć.
Jerzy Magiera
Autor portalu mojacukrzyca.org, choruje na cukrzycę typu 1 od 30 lat, członek honorowy Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego
Systemy ciągłego monitorowania glikemii czy pompy insulinowe dają osobom z cukrzycą większą kontrolę nad chorobą. Pozwalają na bieżąco obserwować poziom glukozy i szybciej reagować, gdy zaczyna się on zmieniać. Ma to znaczenie w bardzo zwyczajnych sytuacjach – podczas lekcji, treningu, snu, wyjazdu czy spotkania ze znajomymi. Dla wielu osób oznacza to także większe poczucie bezpieczeństwa na co dzień.
W przypadku dzieci i nastolatków technologia daje również rodzicom większy spokój. Z czasem pozwala przekazywać młodej osobie coraz większą odpowiedzialność za własne leczenie. To ważna część dorastania – młoda osoba powinna stopniowo uczyć się samodzielnego radzenia sobie z cukrzycą i leczeniem.
Nie możemy jednak patrzeć na cukrzycę wyłącznie przez pryzmat urządzeń i wyników. Młodzi pacjenci często mierzą się z tym, czego nie widać. Może to być zmęczenie ciągłym myśleniem o chorobie, stres związany z wahaniami glikemii czy zwyczajna niechęć do wyróżniania się wśród rówieśników. Dla nastolatka sensor czy pompa mogą być dużym ułatwieniem, ale mogą też przypominać każdego dnia, że jest się „innym”.
Dlatego potrzebujemy szerokiego dostępu do nowoczesnego sprzętu oraz większego zrozumienia ze strony otoczenia. Szkoła, nauczyciele, trenerzy czy pracodawcy powinni wiedzieć, jak reagować w sytuacji, gdy młoda osoba z cukrzycą potrzebuje pomocy. Choroba nie powinna oznaczać rezygnacji ze sportu, wyjazdów, nauki czy aktywnego życia.
W Polsce w ostatnich latach wiele się pod tym względem zmieniło. Kolejne zmiany w refundacji przynoszą szerszy dostęp do nowoczesnych technologii. Dzięki temu rozwiązania, które jeszcze niedawno były poza zasięgiem wielu rodzin, stają się bardziej dostępne.
Wciąż jednak mamy nad czym pracować. Ważne jest nie tylko to, czy pacjent otrzyma nowoczesny sprzęt, ale również czy będzie mógł z niego korzystać długofalowo i czy otrzyma odpowiednie wsparcie specjalistów. Aktualnie pacjenci z cukrzycą oczekują na wprowadzenie refundacji pomp insulinowych po 26. roku życia. Ministerstwo Zdrowia pracuje nad zmianami w tej kwestii. Projekt rozporządzenia jest w konsultacjach publicznych, a zmiany mają wejść od stycznia 2027 roku. Do tego potrzebna jest edukacja – zarówno pacjentów i ich rodzin, jak i osób, które na co dzień mają z nimi kontakt. Bez odpowiedniego przeszkolenia, a także w późniejszym czasie, bez elementów reedukacji zarządzanie cukrzycą staje się niezwykle trudne. Nowoczesna diabetologia powinna patrzeć szerzej niż tylko na wyniki badań. Dobrym leczeniem jest również takie, które pozwala młodemu człowiekowi normalnie żyć – spotykać się ze znajomymi, uprawiać sport, podróżować i planować przyszłość. Technologia może w tym bardzo pomóc – powinna przede wszystkim ułatwiać młodym osobom codzienne życie, tak aby cukrzyca nie ograniczała ich planów, aktywności i poczucia niezależności.
