Home » Życie z chorobą » Insulinoterapia – jakie jest jej działanie i dlaczego nie warto się jej bać?
Życie z chorobą

Insulinoterapia – jakie jest jej działanie i dlaczego nie warto się jej bać?

insulinoterapia
insulinoterapia

Prof. dr hab. n. med. Dorota Zozulińska-Ziółkiewicz

Uniwersytet Medyczny w Poznaniu, Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Diabetologii; Prezes Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego (2019-2023)

Insulina odkryta sto lat temu zrewolucjonizowała medycynę, a wielu pacjentom uratowała życie. Co warto o niej wiedzieć? Co zmieniło się przez te lata? Z jakimi trudnościami nadal borykają się chorzy na cukrzycę i lekarze ich leczący?

Oprócz rosnącej liczby pacjentów z jakimi największymi trudnościami związanymi z cukrzycą spotykają się lekarze i pacjenci na co dzień?

Coraz bardziej dotkliwy staje się niedobór diabetologów przy rosnącej liczbie osób chorych na cukrzycę. Obecnie o wiele więcej osób wymaga obecności diabetologa w procesie terapeutycznym. Pacjent poddany insulinoterapii (w cukrzycy typu 1, przebiegu mukowiscydozy lub przewlekłego zapalenia trzustki) od początku swojego leczenia powinien być pod stałą opieką diabetologiczną. Podobnie jest w przypadku chorych w zaawansowanym stadium cukrzycy typu 2, wykazujących progresję choroby i wymagających insulinoterapii.

Rosnąca liczba chorych na cukrzycę wymagających konsultacji czy stałej opieki diabetologa pozostaje w dysproporcji z małą liczbą diabetologów (1200-1300 w Polsce), co wpływa na jakość opieki nad chorym na cukrzycę w Polsce. Brak rewaloryzacji wyceny świadczeń diabetologicznych od wielu lat – przy narastającej inflacji – sprawia, że zamykane są poradnie diabetologiczne, co ogranicza dostęp do diabetologa i zespołu terapeutycznego. Opieka diabetologiczna realizowana jest przez zespół terapeutyczny, który stanowią m.in. pacjent, lekarz diabetolog, pielęgniarka diabetologiczna, edukator, dietetyk, psycholog. Pandemia COVID-19 odcisnęła swoje piętno również w diagnostyce cukrzycy i jej powikłań, ponieważ wielu pacjentów nie badało się, a gdy już trafiali oni do specjalistów – ich choroba była zaawansowana.

Co pacjent powinien wiedzieć przed rozpoczęciem leczenia insuliną?

Każdy pacjent z cukrzycą rozpoczynający insulinoterapię wymaga edukacji. Ta wiedza jest kluczowa do skutecznego sprawowania samoopieki. Oczywiście taki pacjent powinien także opanować umiejętności związane z prawidłowym podawaniem insuliny. Insulina jest lekiem hipoglikemizującym, czyli obniżającym stężenie glukozy we krwi. Występuje ona naturalnie w organizmie człowieka, lecz u osoby chorej na cukrzycę jest jej bezwzględny lub względny niedobór.

Osoby z cukrzycą typu 1 najczęściej wymagają insulinoterapii od rozpoznania choroby. Metodą dedykowaną chorym z bezwzględnym niedoborem insuliny jest intensywna czynnościowa insulinoterapia. Im pacjent jest bieglejszy w dozowaniu insuliny i biegle naśladuje naturalny proces, tym ma większą szansę osiągnąć sukces terapeutyczny. U chorych na cukrzycę typu 2 rozpoczęcie insulinoterapii związane jest z podawaniem insuliny bazowej. W Polsce najczęściej jest nią preparat insuliny ludzkiej o przedłużonym działaniu lub mieszanka insuliny.

Jakie są ogólne zasady insulinoterapii i leczenia z użyciem penów w cukrzycy typu 2?

Ogólne zasady insulinoterapii są związane z samokontrolą glikemii. Zatem, edukując pacjenta w zakresie podawania insuliny, równocześnie uczymy jak prowadzić samokontrolę glikemii. Oznaczenie glikemii jest konieczne, aby dobrze dobierać dawki insuliny. W metodzie intensywnej czynnościowej insulinoterapii dobieranie dawek insuliny szybkodziałającej podawanej przed posiłkiem uwzględnia glikemię przed posiłkiem, ilość spożywanych węglowodanów, dawkę korekcyjną oraz aktywność fizyczną planowaną w czasie działania insuliny. U pacjentów z cukrzycą typu 2 często stosujemy metodę uproszczoną, z wykorzystaniem tabelki, w której rozpisane są dawki insuliny pozostające w związku z glikemiami przed posiłkiem. Każdy pacjent leczony insuliną powinien posiadać wiedzę, w jaki sposób insulina działa w organizmie, tj. kiedy po iniekcji następuje szczyt działania i jak długo insulina pozostaje w aktywności. Taka wiedza zmniejsza ryzyko skrajnych wartości glikemii, tj. hipo- i hiperglikemii.

Dlaczego pacjenci nie powinni obawiać się insulinoterapii?

Insulinoterapia jest koniecznością w cukrzycy typu 1 ratującą i umożliwiającą życie. W cukrzycy typu 2 insulinoterapia jest ostatecznością, kolejnym etapem terapii, jednak dobrze dobrana również przedłuża życie.

Next article