Przez działanie zespołowe rozumie się, że postępowanie z chorym, nie tylko lecznicze, ale także edukacyjne, wychowawcze i psychologiczne, realizowane jest przez zespół wielu specjalistów.

Wczesne wykrycie

Podobna złożoność, czyli kompleksowość postępowania, dotyczy w nowoczesnej opiece nad chorym na cukrzycę także zaopatrzenia sprzętowego, dostarczenia leków, edukacji, czy organizacji leczenia. Takie złożone postępowanie z chorym jest jedynym sposobem, aby odpowiednio wcześnie wykryć chorobę, szybko i właściwie ją leczyć, a także uchronić pacjenta przed powikłaniami cukrzycy, które są najpoważniejszym wyzwaniem współczesnej diabetologii. W tekście tym często używa się określenia „postępowanie z chorym”, co podkreśla fakt, że program działania z pacjentem jest znacznie szerszy niż tylko leczenie w postaci zalecania i podawania choremu leków przeciwcukrzycowych.

Edukacja pacjenta

Jak wiadomo, szkolenie pacjentów jest jedną z zasadniczych metod leczenia chorych na cukrzycę. W procesie edukacji, obok zapoznawania chorych z przyczynami choroby, sposobami leczenia i umiejętnościami unikania powikłań, niezwykle ważne jest nauczanie i realizowanie zasad samokontroli wskaźników wyrównania cukrzycy. Bardzo ważną pomocą w tym zakresie jest samodzielny pomiar glikemii przez pacjenta gleukometrem. Jak wspomniano, edukacja i samokontrola są niezbędnymi elementami właściwego prowadzenia leczenia cukrzycy. W leczeniu tym stosujemy w cukrzycy typu 1 insuliny, natomiast w cukrzycy typu 2, w początkowym etapie leczenia leki doustne, aby następnie przejść także do leczenia insuliną. Współcześnie insulinę podaje się w zasadzie wyłącznie za pomocą specjalnych wtryskiwaczy, nazywanych od ich kształtu piórami lub z angielskiego „penami”.

Dostępność terapii

Warto dodać, że biosyntetyczne insuliny ludzkie są także produkowane w Polsce, odpowiadając pod każdym względem podobnym produktom zagranicznym. Dzięki tym insulinom polski pacjent ma dostęp do stosunkowo taniego, wysokowartościowego leku. Dostępność w Polsce insulin dotyczy wszelkich jej rodzajów, powszechnych  insulin ludzkich, jak i analogów. W leczeniu insulinami istotny jest jednak nie tylko dobór preparatu, raz insuliny ludzkiej (najczęściej celowej w cukrzycy typu 2), kiedy indziej analogu, jednak kluczowe jest zastosowanie się pacjenta do reguł insulinoterapii. W każdym rodzaju insulinoterapii konieczna jest realizacja programu kontroli żywienia, regularności dawek i przestrzegania zasad samokontroli. Dostępność insuliny ma znaczenie nie tylko dla właściwego leczenia cukrzycy typu 1, ale właśnie przede wszystkim dla chorych z typem 2 cukrzycy. Dostępność leku umożliwia bowiem tej grupie chorych odpowiednio wczesne rozpoczęcie leczenia insuliną, po dojściu do nieskuteczności leków doustnych. Warto dodać, że ogólnoświatową bolączką w leczeniu cukrzycy typu 2 jest właśnie zbyt późne rozpoczynanie insulinoterapii. Podobnie w naszym kraju, wg wielu badań rozpoczynanie leczenia insuliną odbywa się zbyt późno. Składa się na to szereg przyczyn, tak po stronie chorego bojącego się iniekcji, jak i po stronie niektórych niezdecydowanych lekarzy. Dostępność nowoczesnego sprzętu i preparatów insuliny może ułatwić decyzję o wprowadzeniu leczenia insuliną, co uchronić może wielu chorych przed rozwojem powikłań związanych z przedłużającym się stanem złego wyrównania cukrzycy, spowodowanych odkładaniem decyzji o leczeniu insuliną. Programowanie opieki, począwszy od edukacji, poprzez nowoczesne leki i sprzęt, do wygodnego i bezstresowego podawania tych leków, a wreszcie możliwości pełnej kontroli wyrównania, aż po rozwiązania zapobiegające powikłaniom, pozwala na kompleksowe postępowanie z chorym.