zacuje się, że przewlekłe powikłania cukrzycy są przyczyną wielu przedwczesnych zgonów. Dlatego ważne jest, aby pacjenci z cukrzycą byli pod stałą opieką lekarzy specjalistów diabetologów, mieli dostęp do nowoczesnych terapii i metod diagnostyki i leczenia.

Cukrzyca to choroba cywilizacyjną, która może mieć bardzo zróżnicowane podłoże. Dwa główne mechanizmy decydują o hiperglikemii, która definiuje cukrzycę tj. zaburzona produkcja insuliny i zaburzone jej działanie. Przyczyną pierwotnie zaburzonej produkcji insuliny jest m.in. zniszczenie komórek beta wysp trzustki przez własny układ immunologiczny. Ten typ choroby dotyczy około 15 proc. wszystkich przypadków. Rzadziej cukrzyca spowodowana jest mutacją jednego genu.

Cukrzyca może być również schorzeniem wtórnym do chorób endokrynnych, np. nadczynności tarczycy lub chorób trzustki.

Jednak około 80 proc. chorych na cukrzycę ma typ 2 schorzenia, który związany jest ściśle z otyłością brzuszną i niezdrowym trybem życia. Zwiększone ryzyko cukrzycy typu 2 mają osoby chorującymi na otyłość oraz takie, u których cukrzyca wystepuje u innych członków rodziny. Dodatkowo cukrzycy często towarzyszą inne choroby: nadciśnienie tętnicze, zaburzenia gospodarki lipidowej, miażdżyca.

Kiedy powinniśmy udać się do lekarza?

Pierwszą grupę chorych na cukrzycę stanowią pacjenci z cukrzycą typu 1. Choroba najczęściej ujawnia się u nich już w dzieciństwie, rzadziej w wieku nastoletnim. Pierwsze i najbardziej charakterystyczne objawy w cukrzycy typu 1 to zwiększona częstość i ilość oddawanego moczu, wzmożone pragnienie, chudnięcie pomimo wzmożonego łaknienia. U niektórych pacjentów może pojawić się osłabienie, senność, zaburzenia widzenia, stany zapalne układu moczowo-płciowego, trudno gojące się rany. W tym typie choroby objawy najczęściej pojawiają się nagle i są bardzo intensywne, powodują pogorszenie komfortu życia chorego i uniemożliwiają mu normalne funkcjonowanie.

Najwięcej chorych zapada jednak na cukrzycę typu 2, która może przez długi czas rozwijać się w organizmie pacjenta i nie dawać żadnych swoistych objawów. Dotyka ona osoby w drugiej połowie życia, w wieku podeszłym. Chorobie towarzyszy najczęściej podwyższona masa ciała, nadciśnienie, wysoki poziom cholesterolu. Sprzyja jej typowy dla współczesnej cywilizacji tryb życia – brak ruchu i złe odżywianie.

Cukrzyca – poważne powikłania, które zagrażają życiu chorego

Długotrwałe podniesienie poziomu cukru we krwi często prowadzi do uszkodzenia naczyń krwionośnych. Dotyczyć to może dużych naczyń krwionośnych, czego konsekwencją jest choroba niedokrwienna serca, zawał i udar mózgu. Prowadzi to często do trwałego kalectwa, a nawet do śmierci.

Uszkodzenie małych naczyń krwionośnych może powodować uszkodzenie oczu, nerek, nerwów obwodowych. Retinopatia cukrzycowa, czyli choroba oczu związana z cukrzycą, choć w początkowej fazie nie daje żadnych objawów, to może doprowadzić do całkowitej ślepoty.

Podwyższony poziom cukru we krwi może być także przyczyną nefropatii cukrzycowej, czyli choroby nerek. Jeśli dojdzie do całkowitej niewydolności nerek pacjent musi być leczony dializami lub otrzymać przeszczep nerki. Leczenie powikłań cukrzycy jest niestety bardzo kosztowne. Pacjent w wyniku ich pojawienia się często musi być hospitalizowany, a nawet poddawany leczeniu operacyjnemu (np. w chorobie stopy cukrzycowej). Z czasem wymaga on nie tylko leczenia szpitalnego i codziennej farmakoterapii, ale także opieki drugiej osoby, która będzie pomagała mu w wykonywaniu codziennych czynności. Chory w konsekwencji zostaje całkowicie wykluczony z życia zawodowego i społecznego, musi przebywać na rencie. Dobrze leczona cukrzyca sprawia, że chory może na co dzień funkcjonować normalnie, chodzić do pracy, uprawiać sport, a także założyć rodzinę (cukrzyca typu 1 nie wyklucza zajścia w ciążę).